Λαγάνα, το ψωμί της Καθαράς Δευτέρας

Λαγάνα, το ψωμί της Καθαράς Δευτέρας
μαμα πειναω youtube.com

Από την Μαρία Αϊβαλιώτη,

Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνει λαγάνα, το νηστίσιμο ψωμί της Σαρακοστής με την ιδιαίτερη κατασκευή και το περίεργο σχήμα που αρέσει σε όλους. Η λαγάνα έχει τη δική της μακραίωνη ιστορία. Αν και σήμερα φτιάχνεται μόνο την Καθαρά Δευτέρα, οι ρίζες της μας πάνε πίσω στην αρχαία Ελλάδα όπου καταναλωνόταν σχεδόν σε καθημερινή βάση. Η λαγάνα είναι ουσιαστικά το ψωμί χωρίς προζύμι γι'αυτό ακόμα και σήμερα την χαρακτηρίζουν ''λειψό ψωμί'' ή ''λειψανάβατο''.  Η ονομασία της προέρχεται από το αρχαίο λάγανον που ήταν, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, ψωμί πλατύ και άζυμο φτιαγμένο από αλεύρι, λάδι και νερό. Αναφορά στο λάγανον κάνει ο Αριστοφάνης στην κωμωδία του Εκκλησιάζουσες, αλλά και αργότερα ο Ρωμαίος ποιητής Οράτιος που το χαρακτήριζε ως ''το γλύκισμα των φτωχών''. 

 Στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρεται ότι οι Ισραηλίτες κάτα την έξοδό τους από την Αίγυπτο κατανάλωναν άζυμο άρτο γι΄αυτό και σε ανάμνηση του συγκεκριμένου γεγονότος επιβαλλόταν η κατανάλωσή του όλη την περίοδο του Πάσχα, μέχρι τη στιγμή που ο Ιησούς ευλόγησε τον ένζυμο άρτο. Το συγκεκριμένο βιβλικό επεισόδιο αποτέλεσε την αφορμή να συνδεθεί η λαγάνα με την έναρξη της Σαρακοστής και τη νηστεία.

Η λαγάνα είναι επίπεδη σαν πίτα, δεν έχει πολύ ψίχα αλλά σκληρή και τραγανή κόρα και άφθονο σουσάμι. Τα υλικά της παραδοσιακής συνταγής είναι αλεύρι, μαγιά, νερό, αλάτι και ζάχαρη, ενώ ορισμένοι προσθέτουν ελαιόλαδο, ταχίνι ή γλυκάνισο. Η παράδοση λέει πως η λαγάνα πρέπει να ζυμωθεί και να πατηθεί με τα χέρια για να γίνει επίπεδη. Το μυστικό για να φτιάξουμε την καλύτερη σπιτική λαγάνα είναι να προμηθευτούμε άφθονο και καλής ποιότητας σουσάμι, να μην χρησιμοποιήσουμε προζύμι για την παρασκευή της, ενώ για να γίνει επίπεδη θα πρέπει να ανοίξουμε τη ζύμη αρκετά όταν θα της δώσουμε το χαρακτηριστικό σχήμα της. Αν μας περισσέψει λαγάνα με μια καθαρή πετσέτα κουζίνας για να την διατηρήσουμε μαλακή και αφράτη την επόμενη μέρα.

Δείτε την εύκολη συνταγή για παραδοσιακή λαγάνα με ένα κλικ εδώ! 

μαμα πειναω youtube.com