Από την Μαρία Αϊβαλιώτη,
Η γιορτή των Χριστουγέννων είναι η κατεξοχήν γιορτή που μας ενώνει με χαρμόσυνο τρόπο γύρω από το τραπέζι και η περίοδος που μοσχοβολά από το άρωμα των κουραμπιέδων, των μελομακάρονων και των κάθε λογής εδεσμάτων που φτιάχνονται ειδικά για αυτές τις μέρες. Η ελληνική παράδοση τιμά το μήνυμα των Χριστουγέννων και κάθε περιοχή της Ελλάδας μας καλεί στο δικό του πατροπαράδοτο τραπέζι αποκαλύπτοντάς μας τα δικά του έθιμα.
Στην Ήπειρο, τα παιδιά παίζουν τα λεγόμενα καρύδια, ένα ομαδικό παιχνίδι που διαδραματίζεται σε εξωτερικό χώρο και έχει πολύ απλούς κανόνες. Κάποιο από τα παιδιά χαράζει μια γραμμή στο χώμα και πάνω σε αυτή ο κάθενας που συμμετέχει βάζει στη σειρά από ένα καρύδι. Στη συνέχεια, σημαδεύει με το μεγαλύτερο καρύδι κάποιο άλλο. Σκοπός του κάθε παίχτη είναι να πετύχει με τη βολή του όσα περισσότερα καρύδια μπορεί και να τα βγάλει από το παιχνίδι. Την Παραμονή Χριστουγέννων, στο χωριό Καλά Δένδρα στον Λευκώνα Σερρών, οι ηλικιωμένοι βγαίνουν να πουν τα κάλαντα δεχόμενοι ως κέρασμα ξυλοκέρατα και κρασί.
Τα μεσάνυχτα της παραμονής των Χριστουγέννων, στην Κεντρική Ελλάδα και τη Θεσσαλία, διαδραματιζόταν το τάισμα της βρύσης. Οι νεαρές κοπέλες κάθε χωριού πήγαιναν στη βρύση του χωριού και την άλειφαν με μέλι με την ευχή η νέα χρονιά να κυλήσει καλά και να είναι γλυκιά σαν μέλι. Παράλληλα, για να είναι μια χρονιά με καλή σοδειά έφερναν στη βρύση βούτυρο, όσπρια, τυρί, κλαδί ελιάς και σιτάρι. Ανήμερα των Χριστουγέννων, γυρνώντας από την εκκλησία στο σπίτι, στα χωριά της Θεσσαλίας, τοποθετούσαν δίπλα από το τζάκι κλαδιά αγριοκερασιάς, ενώ στα Γιάννενα έριχναν στο τζάκι δαφνόφυλλα.
Στη Στερεά Ελλάδα, στη Θεσσαλία, στα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη κυριαρχούσε το έθιμο του σφαξίματος του γουρουνιού, το λεγόμενο χοιροσφάγι ή γουρουνοχάρα. Το έθιμο ήθελε το γουρούνι να αγοράζεται και να θρέφεται από τον Μάιο μέχρι να σφαγεί λίγο πριν τα Χριστούγεννα ή στις 27 Δεκεμβρίου. Μάλιστα πριν τη σφαγή, η νοικοκυρά έδινε στον σφαγέα θυμίαμα και στάχτη που αυτός με τη σειρά του έριχνε στο λαιμό του γουρουνιού. Μετά τη σφαγή, ακολουθούσε γλέντι, μαγείρεμα ενός κομματιού από το ζώο, ενώ σταδιακά θα ξεκινούσε η διαδικασία παρασκευής λουκάνικων και παστού κρεάτος. Στη Θάσο έχουν το σπόρδισμα των φύλλων. Κάθε οικογένεια κάθεται γύρω από το αναμμένο τζάκι και κάθε μέλος της ρίχνει στα κάρβουνα φύλλα ελιάς, λέγοντας σιωπηλά και μια ευχή. Θα πραγματοποιηθεί η ευχή εκείνου που το φύλλο θα γυρίσει περισσότερο.
Εσείς ποιο παραδοσιακό έθιμο τηρείτε στον τόπο σας; Περιμένουμε τα σχόλιά σας!
